1. Franciscaanse lekenorde  (FLO)

2. Franciscaanse Levensverdieping  (FLV)

Een weg voor u?

 Mens, wat zoek je?

Een weg naar God?

Er zijn vele wegen naar God! En allen zijn ze goed.
Op al uw wegen gaat God mee en is tegelijk het doel.
En nogmaals, er zijn vele wegen.
Er zijn de benedictijnse, de dominicaanse, de karmelitaanse, de franciscaanse en nog vele andere wegen.
Zoek, welke weg de uwe is!

Gij zegt, de franciscaanse weg is uw weg.

Waarom deze weg?
Wat is er voor u zo interessant aan de stichter, Franciscus van Assisi, dat gij hem tot uw voorbeeld kiest? Deze vraag kunt gij alleen beantwoorden.

Gij zoekt een gemeenschap?

Er zijn vele gemeenschappen, die zich op Franciscus van Assisi en met hem ook op Clara van Assisi beroepen.
Daar is de Eerste Orde: de franciscanen, de conventuelen en de kapucijnen. Ook de Tweede Orde moet ik u vermelden: de zusters clarissen. En dan is er nog die grote tak van de Reguliere Derde Orde. Dat zijn gemeenschappen, die een eigen stichter, een eigen stichteres hebben, die echter geen eigen Regel hebben, maar de Regel van de heilige Franciscus voor hun gemeenschap overgenomen hebben, zoals b.v. de zusters kapucinessen. Ingewikkeld, niet waar?

Overigens: deze drie takken zijn kloosterlijke gemeenschappen

In het klooster gaan wilt gij niet?

Gij zoekt een gemeenschap, die ook op Franciscus gegrond is, maar niet in een klooster samenleeft. Een gemeenschap,

- die aldus niet dagdagelijks samen is,

- die u de nodige vrijheidsruimte laat, dat gij daar, waar gij leeft, uw leven vanuit het geloven, uw geloofsleven, gestalte kan geven.

- waar gij met gelijkgezinden een richting uitgaat, uw beroep kunt uitoefenen, zonder van werk te wisselen of zonder het te moeten opgeven.

- die regelmatig samenkomt, waar gij echter voor uw gebedsleven/ voor uw geestelijk leven overwegend zelf verantwoordelijk zijt, dat wil zeggen, dat gij het die gestalte geeft, zoals gij het wilt en kunt.

Er bestaat zo’n gemeenschap; in Vlaanderen heet ze de Franciscaanse Lekenorde, afgekort FLO. De officiële wereldwijde titel is Ordo Franciscanus Saecularis, afgekort OFS. Dat is Latijn en betekend letterlijk vertaald: wereldlijke franciscaanse Orde.
Daaruit kunt ge opmaken, dat de leden “in de wereld” leven, aldus niet binnen de kloostermuren.
Maar de Franciscaanse Lekenorde – wat betekent dat concreet, vraag je?

Wat dient ge te weten:

een beetje geschiedenis?

een beetje structuur?

de levenswijze?

Nu goed, van alles een beetje, een beetje rondsnuffelen.

Beginnen wij eerst met een beetje geschiedenis.

“De “zusters en broeders van boetvaardigheid” gaan in hun ontwikkeling terug op de boetebeweging in de 12^e eeuw.
In het jaar 1289 werd de boetebeweging door paus Nicolaas IV officiëel geplaatst onder de franciscaanse orde met als naam “Derde Orde”. In het jaar 1883 werd een nieuwe regel door paus Leo XIII goedgekeurd, om haar aan de veranderde tijdsomstandigheden aan te passen. De eigenlijke leiding lag hier bij de broeders uit de Eerste Orde. Zij waren de directeurs van de Derde Orde. Een ommekeer in de gedachten kwam eerst na de tweede Wereldoorlog tot stand. Vooral tengevolge van het Tweede Vaticaans Concilie werd er meer waarde gehecht aan de zelfstandigheid van de leken, met als gevolg, dat wij leken de behendigheid en de leiding van de FLO, zo noemt men de Derde Orde sinds 1968, in een vergaand zelfstandig bestuur overnamen en de broeders van de Eerste Orde ons als geestelijke Assistenten begeleiden.

Een door de ons leken gekozen bestuur wordt voor drie jaar met de leiding van de fraterniteit (broederschap / gemeenschap) toevertrouwd, en tot dit bestuur behoort ook de Assistent. Ondertussen wordt de geestelijke assistentie ook door broeders en zusters van de Reguliere Derde Orde opgenomen, en ook, omwille van de roepingencrisis in de kloostergemeenschappen, door diocesane priesters.

Ook vanuit deze gezichtshoek wordt het duidelijk, dat de FLO met alle takken van de franciscaanse familie in nauw contact staat. Daarom zijn de plaatselijke fraterniteiten meestal verbonden aan een klooster van de Eerste, Tweede of de Reguliere Derde Orde verbonden.

 Een beetje structuur

De structuur van de organisatie is vergelijkbaar met deze van de kloostergemeenschappen.
De fraterniteit is onderverdeeld in: het lokaal niveau of ook plaatselijke fraterniteit genoemd, dat het belangrijkste niveau is; het nationale niveau en het internationaal niveau.

Op al deze niveaus wordt de fraterniteit geleid door een bestuur, bestaande uit de minister, vice-minister, schatbewaarder, secretaris en andere bestuursleden, alsook de geestelijke Assistent. Er zal ook een verantwoordelijke voor de vorming in het bestuur aanwezig zijn. Het bestuur moet jaarlijks tegenover een bijeengeroepen kapittel rekenschap afleggen.

De levenswijze

Leden van de Franciscaanse Lekenorde zijn: mannen en vrouwen, gehuwden en ongehuwden. Zij komen maandelijks samen. Deze samenkomsten hebben een zeer verschillende vorm volgens de samenstelling van de gemeenschap.

Middelpunt van de Franciscaanse Lekenorde is, zoals eens bij Franciscus, Christus. Daarom neemt het gebed een belangrijke plaats in. Ook in het alledaagse leven, nemen wij aan het urengebed (brevier) van de Kerk en aan de viering van de Eucharistie zoveel mogelijk deel.

In de bijeenkomst zal bovendien de uitwisseling van gedachten en het broederlijk elkaar treffen niet tekort gedaan worden. Daarbij gaat erom, elkaar wederzijds te ondersteunen en te bemoedigen, de franciscaanse spiritualiteit te beleven, wat in het alledaagse niet zo eenvoudig is. En volgens de samenstelling van de gemeenschap wordt er ook met thematische impulsen gewerkt.

Nu vraagt gij u zeker af, wat dat voor een franciscaanse spiritualiteit is, die in het alledaagse zichtbaar moet worden. Het gaat erom, de franciscaanse grondhoudingen in het leven gestalte te geven.
De leden van de FLO spreken de gelofte uit, ofwel voor een tijd of voor het leven, “het Evangelie in het alledaagse te beleven”.

Uw opmerking is terecht: ieder christen moet het Evangelie beleven.
Maar voor ons betekent dat heel concreet, dat wij in familie, in het beroep, bij alle ontmoetingen door ons leven getuigenis afleggen van de boodschap van Christus, waarbij Franciscus als voorbeeld dient. Deze gelofte wordt uitgesproken in het kader van een liturgische viering door de minister van de gemeenschap in naam van de kerk en van de gemeenschap. Als getuige van de Kerk fungeert de priester, verder getuigen zijn de leden van de gemeenschap, die de professie reeds uitgesproken hebben. Het Evangelie alle dagen beleven is een uitdaging. Dat betekent, dat ieder lid op eigen verantwoordelijkheid zijn leven naar de franciscaanse grondhoudingen richt, zonder de ondersteuning van een kloostergemeenschap, waar gemeenschappelijke structuren zoals gebedsstonden aangereikt worden.

De verwezenlijking van dit voornemen – leven volgens het Evangelie” – blijft natuurlijk oncontroleerbaar. Ze gebeurt in eigen verantwoordelijkheid. Er blijft altijd het gevaar van halfslachtigheid en willekeurigheid.

Bij al dat handelen op eigen verantwoordelijkheid is een gezamenlijke basis voorhanden. Ieder lid van de FLO richt zijn leven in volgens de grondhoudingen van de heilige Franciscus en Clara. Zeker heeft ook ieder gans persoonlijke accenten, die uit de omgeven en de opdrachten van ieder resulteren. Deze gemeenschappelijke basis wordt vooral zichtbaar in de regionale en nationale bijeenkomsten (regiodagen en mattenkapittel), waar niet allen elkaar kennen.

Jij zult terecht vragen: wat zijn “franciscaanse grondhoudingen”?

Uiteindelijk bevatten de franciscaanse grondhoudingen alles, wat Franciscus ons voorgeleefd heeft. Eerst nadat hij de stem van God voor het kruisbeeld van San Damiano hoorde, veranderde hij zijn leven en zijn houding.

Franciscus heeft God ervaren als een liefhebbende God, die iedere mens liefheeft zonder uitzondering. Daaruit heeft hij zichzelf en alles verstaan en in zijn leven omgezet; zo kon hij vrolijk en dankbaar allen en alles ontmoeten.

Ä Richtsnoer was voor hem het Evangelie:

Ä Hij was zich zijn eigen schepsel-zijn, het eigen geschapen-zijn bewust.

Ä Hij zette zich in voor de vrede:

Ä Hij voelde zich broederlijk verbonden met de hele schepping

Ä Hij bezat een gans eigen manier om ontmoetingen te beleven:

Ä Het beoefenen van het gemeenschapsleven was voor hem zeer belangrijk. Hij besefte echter ook de noodzaak, aan de eenzaamheid / tweezaamheid met God te drinken.

Ä Hij heeft bewust de medeverantwoordelijkheid voor de opbouw van de Kerk op zich genomen, zijn plaats was in haar midden.

Uiteindelijk leefde Franciscus ons de navolging van Jezus Christus geheel concreet en radicaal voor.

Wellicht zijt gij een beetje nieuwsgieriger geworden en wilt gij wat meer informatie over de FLO.

Jan De Vleeshouwer, OFMcap

Nationale Assistent

Ossenmarkt 14

B-2000 Antwerpen

Tel. 03 232 55 94

Deze groep ontstond een twaalftal jaren geleden in de school van de FLO (in 1993). Een groepje jonge leden vroegen naar een meer eigentijdse vormgeving van wat zij nu beleefden. De leiding van de FLO was daar in princiep mee akkoord en nodigden de jongere leden (en enkele andere jonge mensen) uit, samen te komen en naar nieuwe belevenisvormen te zoeken.

Uit deze eerste samenkomsten onthouden wij dat besloten werd vier maal per jaar samen te komen en dit telkens voor een ganse dag. – Na enkele jaren werd een vijfde bijeenkomst  er aan toegevoegd: een wandeling in de zomer, om zo eens op een andere wijze elkaar te leren kennen. – De vier ‘gewone’ ontmoetingsdagen zouden verspreid worden over het jaar: in maart, in juni, in september en in december.

Jarenlang zocht men franciscaanse plekken op voor de ontmoetingen. Maar daar de leden momenteel bijna allen rond Antwerpen wonen (een twintigtal) komt men de laatste tijd samen in kapucijnenklooster aan de Ossenmarkt te Antwerpen.

Een ontmoetingsdag bestaat uit ‘vorming’. Een dag begint met een ‘bezinning’ van een kwartier ongeveer en in de loop van de dag is er eucharistieviering.

Om de werking ook financieel mogelijk te maken en te houden, vraagt men een vrije bijdrage van minimum € 5 per bijeenkomst (vergoeding voor koffie, gebak en koekjes, soep…)

Meerdere keren werd de vraag gesteld of de groep een engagement naar buitenuit op zich kon nemen. Men ziet daar van af omdat iedereen reeds geëngageerd is op het werk of in de parochie of buurt. Het ‘toerusten’ tot een evangelische leven in de eigen thuissituatie is weleen van de voornaamste bedoelingen van de bijeenkomsten.

Daar men er voor gekozen heeft niet ‘wervend’ te zijn maar wel ‘open te staan’ voor geïnteresseerden, blijft de groep steedse een twintigtal leden tellen.

Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de FLV-groep hebben enkele leden gewerkt aan een ‘visietekst’ waarmee de leden zich – na een bespreking en aanpassing – akkoord hebben verklaard.
De ‘visietekst’ drukt de betrachting uit van de leden. We geven deze visietekst hier weer:

Visietekst: Franciscaanse levensverdieping

Vanuit verschillende vindplaatsen gaan mensen op zoek naar een ideaal om naar te leven. Ze zoeken inspiratie om zinvol bezig te zijn en draagkracht om vol te houden.

Op deze manier zijn ook wij op weg. Alleen en samen. En wat kenmerkend is voor ons, is onze zelfde inspiratiebron, Franciscus van Assisi. Zijn levenswijze en de geschriften die hij en zijn eerste broeders nalieten, zijn oriëntatie en draagkracht om echter en hoopvoller te kunnen leven in deze tijd. Franciscus is een beproefde sleutel om het evangelie te ontsluiten.

Vandaar dat onze groep de naam heeft genomen: ‘Franciscaanse Levensverdieping’.

Franciscus leefde in diepe verbondenheid met de Vader. Hij kon het leven uit Gods hand ontvangen en zichzelf dankend teruggeven aan de Gever van alle goeds. Hij zag Jezus als de weg naar de Vader.
De nederige en dienstbare Jezus was voor Franciscus de openbaring van God.

Woorden van Jezus zijn woorden van de H. Geest, die geest en leven geeft en hem en zijn medebroeders be’geest’ert.

Dit ‘Godsbewustzijn’ vertaalde zich bij hem in een gelovige blik op allen en kreeg gestalte in een levenswijze van zorgende aanwezigheid, waarin mensen elkaar dienend en dragend nabij konden zijn.

Vanuit dit perspectief willen wij ons de franciscaanse accenten op het evangelie egen maken. En wij zijn er van overtuigd dat wij ons de houdingen van Franciscus slechts optimaal kunnen eigen maken wanneer wij dagelijks in voeling blijven met de Vader, met Jezus en ons laten leiden door hun Geest.

Voor Franciscus was de broederschap (fraternitas) heel belangrijk. Zij was voor hem de plaats en de ruimte waar mensen, als kinderen van de éne God en Vader, - en juist daarom als broers en zussen – elkaar kunnen dragen en verder dragen.

Samen komen met tochtgenoten is voor ons deugddoend. Basiservaringen met elkaar kunnen delen, ons eigen gelovig zoeken mogen verwoorden, samen luisteren en bidden en vieren, er zijn weinig plekken in onze maatschappij waar het nog echt kan. En toch geeft die ‘verbondenheid’ met anderen aan mensen opnieuw kracht en adem.

- als we vanuit een evangelische bewogenheid gehoor geven aan de roep van God, die doorklinkt in elk van onze medemensen (dienstbaarheid);
- als we steeds een eerbiedige houding bewaren voor vreemdelingen, armen en mensen langs de weg;
- als we open en ‘ontvankelijk’ kunnen luisteren naar elkaar, eer biedend aan ieders overtuiging en levenswijze;
- als we een onvoorwaardelijke positieve blik behouden tegenover iedereen en we de eigenheid en het positieve in elk ander blijven erkennen, wie zij of hij ook is (‘mindere zijn’);
- als we elkaar – met een warm hart – proberen te dragen (‘barmhartigheid’) in kwetsbaarheid en lijden;
- als we de evangelische ‘eenvoud’, in woord en daad, kunnen zien als een kracht en een creatieve rijkdom;
- als we ‘sober’ leven, niet meedoen aan een verspileconomie maar een economie van de behoeften nastreven, waarin we bijzondere aandacht hebben voor het voortbestaan en de heelheid van de schepping;
- als we mensen van ‘vrede’ proberen te worden…

Het vraagt van elk van ons niet alleen een voortdurende ‘ommekeer’, maar ook een leren erkennen van en een omgaan met onze eigenonmacht en ons falen (‘nederigheid’)
Franciscus legde zich niet neer bij de gebeurtenissen en toestanden. Toch veroordeelde hij niemand. Hij koos – samen met zijn broeders – ‘radicaal’ een nieuwe weg.
De ‘vrijmoedigheid’ en de ‘blijheid’ waarmee de broeders hun ideaal probeerden gestalte te geven en te beleven, inspireert tot op vandaag nog vele mensen.

Als FLV-groep willen ook wij – in de maatschappij en binnen de kerkgemeenschap – op een positieve, constructieve en creatieve wijze – en binnen onze eigen mogelijkheden – meebouwen aan een wereld met meer ‘gerechtigheid’, ‘vrede’ en ‘liefde’.

"Laten wij al het goede teruggeven aan de Heer,
de allerhoogste en verheven God
en laten wij al het goede
als zijn eigendom erkennen
en de dank voor al het goede naar Hem terugbrengen,
van wie al het goede voortkomt."

Wanneer?

Inschrijven kan door
Naam, volledig adres, door te sturen naar:

    Franciscaans Leerhuis
    Kapucijnenstraat 9
    2200 Herentals